Yurt dışına taşınmak üzerine röportajlar serisi-1: Çek Cumhuriyeti’nde (Çekya’da) yaşam

(Röportaj serisinin ikincisi Almanya’da yaşam üçüncüsü Romanya’da yaşam  dördüncüsü Çin’de yaşam ve beşincisi Kazakistan’da yaşamı okumak için de linklere tıklayabilirsiniz.)

     Onu sıcacık gülümsemesi ve minnoş yazılarıyla Toparlan Gidiyoruz olarak tanıyoruz. Gezmeye ve yeni kültürler tanımaya çok meraklı (tipik bir yay burcu!) olan Duygu gerçekten de hiç yerinde duramayan enerji dolu biri. Keyifle yeni seyahatlerini takip ederken bir gün eşiyle birlikte Prag’a taşındığını öğrendim. Bu güzel haberin ardından Çekya’da yaşamı fazlasıyla merak ettiğimden hem kendim için hem de yurt dışına taşınmak isteyenler için aklıma gelen her şeyi sordum Duygu’ya. Beni kırmadı ve çok içten cevapladı tüm sorularımı. Lafı fazla uzatmadan başlayalım o zaman:

    Duygu’cum seni tanımayanlar için biraz kendinden bahseder misin? Ne zaman başladı yurt dışı serüvenin? Ne zamandan beri Prag’da yaşıyorsun? (Bu arada araştırma sırasında okudum Prag İstanbul’un kardeş şehriymiş.)

      Öncelikle röportaj fikri ve güzel düşüncelerin için teşekkür ederim. Ben Duygu, 32 yaşında bir avukatım. Öğrenim hayatım boyunca babamın işi sebebiyle diyar diyar Anadolu şeklinde gezdik biz. En son 2004 senesinden beri İstanbul’da yaşıyordum, aslında Eskişehirliyim. Üniversiteyi okumak için İstanbul’a gittim, sonrasında da çalışmak için orada kaldım.

      Ben mezun olduğumdan beri bir dönem de olsa yurt dışında yaşamak, bizim dışımızda dünya nasıl dönüyor görmek isterdim. Yurt dışına tatillere gittiğimizde de bunu hep hatırlayarak dönerdim. Eğer beğendiğimiz bir yerden dönüyorsak oradaki iş ilanlarına bir göz atardık. Bu hayalimi eşim gerçekleştirdi diyebilirim. (Ben de biraz itekledim 🙂 2016 yılında Prag’a Orta Avrupa turu ile turist olarak geldik. Son gün tur rehberimizi değiştirdiler ve Prag’ta yaşayan biri bize rehberlik etti, buradaki yaşamı çok övdü, iş imkanlarından ve ekonominin iyi olduğundan bahsetti. Açıkçası ben Prag’a ilk görüşte bayılmamıştım 🙂 Bana biraz kasvetli gelmişti, ama neden olmasın diye aklımdan geçti. Eve döndüğümüzde Taner birkaç pozisyona başvurmuş (ben bilmiyordum bile) bir süre sonra aradılar, birkaç mülakattan geçti, sonra işe kabul aldı. İş görüşmelerinden sonra çalışma vizesi için gereken evrakları hazırladık ve 90 gün kadar çalışma vizesi bekledik. Bu süreç oldukça stresliydi. Bizi en çok belirsizlik yordu. İstanbul’da ikimizin de durumu gayet iyiydi, kariyer çizgilerimiz olması gerektiği gibi ilerliyordu. Kendimize göre risk aldık, büyük oranda mutlu olduğumuz bir düzeni bozup, bilinmeze gittik. İlk aşamadaki plan benim ev hanımı olmamdı, o yüzden ben iş anlamında bir süreç yaşamadım başlangıçta.

        2017 yılında taşındık, ben biraz dinlendim ve ardından çalışmaya başladım, özel bir şirkette çalışıyorum, ama avukatlık yapmıyorum şu anda.

        Bu arada Prag hiç kasvetli değil, yaşaması harika bir şehirmiş 🙂

     

          Kolay bir karar değil, kabul ediyorum peki neden hayatında aradığın düzeni bulmuşken (iş, eş gibi) Türkiye’den göçüp Prag’da yaşamaya nasıl karar verdin?

            Dediğim gibi ben uzun zamandır yurt dışında yaşamak istiyordum. Bu biraz da meraktan işte 🙂 Son zamanlarda İstanbul çekilmez olmuştu, trafik, kalabalık derken yaşam kalitemiz çok düşmüştü. Bize cazip gelen bir fırsatı değerlendirdik biz de 🙂

       Karar sürecinden bahseder misin?  Yurt dışında yaşamak isteyen fakat kafası karışık olanlara neler söylemek istersin ?

     Vallahi karar vermek çok zor oldu 🙂 yani gerçek kararı kastediyorum… Öncesinde fikir ve ön hazırlık aşamasındayken her şey çok kolaydı, çünkü ciddiyeti daha azdı. Ne zamanki işler ciddiye bindi, bizi de bir telaş sardı… Bir kere, gerçekten yurt dışında yaşamak istemek, geçici/değişken durumları pek değerlendirme süzgecine sokmamak lazım. Kararlıysak, kendimize yatırım yapmalıyız; dil eğitimi olur, master olur…Eğer uluslararası bir alanda çalışmıyorsak, tecrübelerimizin Türkiye dışında da kabul görmesi için çalışma alanımızı Türkiye dışına da çıkarmalıyız. Bu, benim gibi hukukçular için çok zor ancak mühendisler, işletmeciler için biraz daha kolay diye düşünüyorum. İş bulup yurt dışına gitmek bana daha olası gibi geliyor ancak eğer maddi durumunuz yeterliyse eğitim için de gitmek gayet güzel bir seçenek.

Bir de evlenip gitmek var, onun için yabancı bir damat/gelin bulmak lazım 🙂 Ön hazırlık süreci biraz daha farklıdır diye düşünüyorum.

    Biz Çek Cumhuriyeti olarak biliyorduk. Yeni adı Çekya olmuş ülkenin. Dilimizin alışması için biraz zaman gerekecek sanırım 🙂 Çekya’da yaşamak için hangi vizeye başvurdun? Vizenin çıkması ne kadar zaman alıyor, kolay bir süreç mi? 

   Vizeyle ilgili tüm süreci blogta uzun uzun anlattım, linkine buradan ulaşabilirsiniz.

    Kısaca anlatmam gerekirse ben eş durumundan gittiğim için aile birleşimi vizesine (family reunification visa) başvurdum, eşim çalışma iznine başvurdu. Bizim dönemimizde evrakları konsolosluğa teslim edip Çek Cumhuriyeti ilgili makamlarının kararı bekleniyordu. İki başvuru birlikte değerlendirildi, toplamda 90 gün kadar sürdü. Ama şimdi bir de mülakat yapıyorlarmış duyduğum kadarıyla.

      Bu zamana kadar ilgimi çekmeyen bir konuydu fakat Almanya’da yaşayıp doğum yaptıktan sonra ülkelerin doğum izinleriyle ile de ilgilenmeye başladım. Çekya’da doğum yapan kadınlar için haklar nasıl?

     Sosyal hizmetler, özellikle çocuk yetiştirmek için çok müsait. Burada doğum yapan kadınlara devlet ayrı bir ödenek veriyor ve yabancı da olsanız bundan faydalanabiliyorsunuz. Ödenek çocuk sayısı kadar oluyor. Ayrıca maksimum 3 yıl olmak üzere analık izniniz var.

    Prag’a taşındıktan sonra iş bulmakta zorlandın mı? Nasıl bir başvuru ve kabul sürecinden geçtin?

   Çek Cumhuriyetinde son dönemde işsizlik oranı çok düşük. (Belki de yok yanlış bilgi vermek istemem.) Bu da haliyle bizler için avantajlı oluyor.

   Benim iş bulmam biraz daha zor oldu yine de, çünkü bir çok işe göre daha kalifiyeydim. Fakat içime sinen bir tanesi oldu. Türkiye’dekine benzer mülakatlardan geçtim.

   Başıma ilginç bir şey geldi bu arada. Ben Türkiye’deyken aile birleşimi vizesine başvurmuştum, bu vize uzun dönemli. Fakat Çek cumhuriyeti vize konusunda cimri olduğu için uzun dönem 95 gün gibi bir süre onlara göre. Neyse bu sürenin bitmesine 1 ay kala vizeyi uzatmam gerekiyordu. Vizeyi uzatma başvurusuna gittiğimde doğrudan uzun dönem vize/oturum (long term residence/visa) için başvuruda bulunabileceğimi söyledi memur, ben biraz garip karşıladım çünkü doğrudan başvuru yapabilmek için eşimin en az 6 ay süre boyunca burada çalışıyor olması gerekiyordu, bu süren henüz dolmadığını memura söyledim. Memur bunun sorun olmadığını başvuru yapabileceğimi yeniden iletti. Ben de başvurumu yaptım ve vizem çıktı, teslim aldım. Aile birleşimi vizesi aynı zamanda eşe ülke içinde çalışma hakkı da veriyor. Ben bu sebeple daha kolay iş başvuruları yaptım. Şimdiki işime kabul aldım ve evraklarımı teslim ettim. İşte bu noktada bizi bir sürpriz bekliyordu çünkü çalışma vizem olmadığını öğrendim. Meğer vizemi uzatmaya gittiğimde başvurumu alan memur, başvuru sebebimi ve kodunu değiştirip, başvurumu başka bir çeşit -çalışma izni olmayan, aile üyelerine verilen- vize başvurusu olarak almış. Bu noktada en önemli şey başvuru koduymuş ve ben kod değişikliğinin farkında değildim. Bir de maalesef yabancılar ofisinde bile memurlar sadece Çekçe konuştuğundan işinizi tercümanla yapmak zorunda kalıyorsunuz. Tüm bu süreç sizin için biraz daha karmaşık olabiliyor. Velhasıl ben 2 gün sonra işe başlamayı planlarken, işler karmakarışık oldu ve çalışma vizesine başvurmam gerektiği ortaya çıktı (90 gün sürüyor). Neyse ki şirketim bu süreci destekledi ve sorun yaşamadım.

         Türkiye’deki üniversiteler Çekya’da tanınıyor mu yani bölümlerin denkliği var mı? İş başvurusu için yabancı bir ülkede yüksek lisans yapmadan da çalışmak mümkün mü?

  Genelde yeterli ancak işveren tarafından seçilebilmek için öne çıkmanızı sağlayacak özelliklerinizin olması gerekir. (Bir alanda uzmanlaşmak mesela)  Ama bazı iş yerlerinin denklik istediğini de duydum. Tabi hukuk ve tıp gibi bölümlerin doğrudan denkliği yok tabi, burada bir daha okumanız gerekir.

     Peki, öğrenci olarak gelmek isteyenlere fikir vermek açısından kira dahil Prag’da ne kadar bir bütçe gerekiyor?

    Öğrenci olarak aylık kira dahil (en yüksek masraf kalemi kira bu arada) en az 20.000 Çek Korunası harcar. Bu da 4-5 bin Türk Lirası eder.

   Prag’da yaşam sence pahalı mı? (İstanbul’a kıyasla)

 Pahalı değil, hatta sosyal faaliyetler, spor aktiviteleri, çocuklar için eğlenceler herkes tarafından ulaşılabilsin uygun fiyatlı.

   

     Çekya’ya yüksek lisans ya da çalışmak için gelecek olanlara genel tavsiyelerin neler?

      Çekçe öğrenmek zor ama bilmek çok işlerine yarar ve Almanca bilmek burda geçer akçe. Bence Prag yaşaması keyifli bir şehir eğer güzel bir imkan bulurlarsa gelsinler. 🙂

    Birazcık da Çekya kültür ve sosyal yaşamına değinelim…Çeklerin Türklere benzediği ve ayrıştığı özellikler neler?

     İçine kapanık bir millet, diğer kuzey ve orta Avrupa milletleri gibi. Biraz soğuklar, bazen kaba da olabiliyorlar. Bizim sıcakkanlılığımız onlarda pek yokAilelerine düşkünler, çocuklarını iyi yetiştiriyorlar ve özellikle köpeklerini çok seviyorlar. Burada her 13 kişiden birinin köpeği var ve onlara bakmasını genel olarak iyi biliyorlar. Nüfusun %80’i ateist, din baskısı olmaması yabancıları da rahatlatıyor bence.

 Çekler bildiğim kadarıyla sağlam içiyorlar. Festivallerinden ve özel kutlamalarından biraz bahsedebilir misin?

   Birayı çok seviyorlar, dünyanın en iyi biraları olduğunu söyleyerek gurur duyarlar. Hakları da var bence…Sürekli festivaller oluyor, şehir dışında, doğanın içinde, şehirde, her yerde! Konserleri, etkinlikleri çok oluyor. Burning witches diye bir kutlamaları var örneğin, temsili cadıları yakarak baharın gelişini kutluyorlar özellikle çocuklar cadı kostümleri giyiyor ve kocaman ateş yakıyorlar. Love day’leri var, bak bu çok ilginç; 1 mayıs günü eğer bir kadın sevdiği adam tarafından çiçek açmış bir ağaç altında öpülürse, bütün sene güzelliğini koruyabilirmiş! Ateist de olsalar kültürel bir faaliyet olarak Paskalya ve Noeli kutluyorlar. Genelde aileleriyle birlikte vakit geçiriyorlar.

    Çekya’da en beğendiğin 3 yeri söyler misin?

Prag fasulyeden olabilir mi? 🙂 Şaka bir yana Prag’ı gerçekten çok seviyorum, sadece mimari açıdan değil yaşaması da keyifli olduğu için. Kültür, spor ve sosyal hayat çok gelişmiş olduğu için. Minik bir kale köy var; Karlstejn, orayı çok seviyorum yine ve Cesky Krumlov bence harika!

   Prag’a turist olarak gidenlere (lokal olarak) nereleri tavsiye edersin?

Prag’taki parkları gezsinler bence. Ayrıca mekan olarak Crossbar‘ı görsünler, Cafe Slavia‘da yemek yesinler. Vzorvkorna’da (burası da bir çeşit gece kulübü / bar) bazen güzel müzik ve değişik bir atmosfer bulabilirler.

    Peki Çekya’daki en sevdiğin yemek?

Fırında ördeklerini seviyorum.

 Çeklerin Türklere karşı bakış açısı nasıl?

Türklere olumlu veya olumsuz bakış açıları olduğunu düşünmüyorum. Onların derdi daha çok Ruslar ve Almanlarla. Ama İslamiyete karşı olumsuz bir bakış açıları var.

O zaman Çeklerle anlaşmak, onları anlamak kolay mı?

Kolay değil, ama imkansız da değil, sadece kırmanız gereken kabukları var bence.

(O zaman bu konuda Almanlara benzediklerini söyleyebilirim.)

İletişim  ve ulaşım araçlarının gelişmesi ile günümüzün “gurbet” anlayışı yıllar önce yurt dışına göç etmiş insanlardan çok farklı. Türk yemeklerine ve marketlerine ulaşmak da yurt dışında yaşarken eskisi kadar zor değil. Son soru olarak Türkiye deyince en çok neleri özlediğini sormak istiyorum. 

   Aile, arkadaş özlemi ve yemekler.

Bu keyifli röportaj için sevgili Duygu’ya çok teşekkür ediyorum. Duygu gezdiği yerleri ve Prag’da yaşamı kendi sitesi Toparlan gidiyoruz‘da paylaşıyor. Yazılarına göz atmanızı tavsiye ederim. Prag’da yaşam ile ilgili sorularınız olursa kendisine site üzerinden ulaşabilirsiniz. Ayrıca instagram hesabından da gezilerini ve yazılarını takip edebilirsiniz.

***

Bu yazıdaki fotoğraflar sevgili Duygu’ya aittir.

***

 Bu röportaj serisinde farklı ülkelerden farklı misafirlerim olacak. Umarım sizlere fikir verip, yararlı bilgiler sunabileceğiz.

Yurt dışında yaşıyor ve yurt dışında yaşam ile ilgili izlenimlerinizi buradan paylaşmak istiyorsanız, sizinle de yurt dışına taşınmak ve yurt dışında yaşam üzerine bir röportaj yapabilirim. Bana ulaşmak için iletişim bölümüne tıklayabilirsiniz.

Sevgiler!

Sumru

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s